Khadija Nabih
W niniejszym artykule przedstawiono badania z zakresu syntezy organicznej mające na celu funkcjonalizację tetraazamakrocykli, w szczególności Cyclamu lub Cyclenu, do zastosowań jako środki chelatujące w obrazowaniu medycznym (MRI) oraz w radiofarmaceutyce. Te cykliczne ligandy wieloazotowe, takie jak DOTA stosowany w preparacie Dotarem®, mają kluczowe znaczenie dla stabilnego i selektywnego tworzenia kompleksów z metalami (Gd³⁺, Bi³⁺). Strategia syntezy opiera się na sekwencji: ochrona - funkcjonalizacja - usunięcie ochrony. Kluczowym etapem jest ochrona trzech z czterech amin makrocyklu za pomocą grupy fosforylowej przy użyciu tris(dimetyloamino)fosfiny. Ta selektywna ochrona pozostawia tylko jedną wolną aminę do dalszej modyfikacji. Amiina ta jest następnie funkcjonalizowana za pomocą pochodnych elektrofilowych (R-X), co prowadzi do powstania makrocykli z pojedynczą substytucją w pozycji N. Następnie przeprowadza się podwójną funkcjonalizację poprzez alkilowanie bromooctanem etylu, po czym następuje hydroliza w celu uzyskania grup karboksylowych. Część eksperymentalna zawiera szczegółowy opis protokołów syntezy, utleniania i hydrolizy, a także oczyszczania związków.
